| Broj rada | 4 | ||
| Engleski | Naslov rada | RADIATION EFFECTS IN AIRCRAFT AND THE IMPACT ON HUMAN BODY | |
| Autor | ADMIR ŠUPIĆ, ALMIR BEČIROVIĆ, MILORAD ZRILIĆ, ALDIN OBUČINA | ||
| Institucija | THE FACULTY OF TECHNICAL STUDIES, UNIVERSITY OF TRAVNIK, BOSNIA AND HERZEGOVINA | ||
| Sažetak (Abstact) | Increasing the plane altitude means an increase in radiationlevel. The International Commission on Radiation Protection (ICRP) identified airline flight crews as a group that is more exposed to radiation, reversing a policy that kept any natural source of radiation free from regulation. Studies have shown that the Radiation doses received by pilots and flight attendants are often greater than those received by traditional radiation workers in the heavily regulated nuclear industry, but, until recently, little attention was paid to occupationally exposed air crew. Scientists usesophisticated equipment allowing them to undertake studies of such radiation exposures, and in some regions of theworld they are trying to monitor air crew radiation exposures during several flights. It will be up to the government, airlines, and air crew to determine what these exposures will mean for the future of air travel and crew safety. High-powered, high-altitude aircraft such as the Concorde or Airbus commonly fly at 55 000 feet, and future aircraft might fly even higher. Galactic cosmic radiation exposure approximately doubles with every 6000 feet of increased altitude. While cosmic radiation poses little or no risk to the “pleasure” traveller, business travellers who log as many hours as air crew themselves could belabelled occupationally exposed. According to the Federal Aviation Administration (FAA) the average radiation dose that is contagious from cosmic and terrestrial radiation is 0.06 microsieverts (μSv)/hr. At an altitude of 35 000 feet, which is common for domestic air travel for example from Jeddah to Riyadh, the dose rate from galactic cosmic radiation alone is 6 μSv/hr. | ||
| Ključne riječi (Keywords) | ICRP, cosmic radiation, health effects of space radiation, DNA mutations, radiation carcinogenesis and deterministic degenerative tissue effects | ||
| BHS | Naslov rada | EFEKTI ZRAČENJA U LETJELICAMA I NJIHOV UTICAJ NA LJUDSKO TIJELO | |
| Autor | ADMIR ŠUPIĆ, ALMIR BEČIROVIĆ, MILORAD ZRILIĆ, ALDIN OBUČINA | ||
| Institucija | Fakultet za tehničke studije, Univerzitet u Travniku, Travnik, Bosna i Hercegovina | ||
| Sažetak (Abstact) | Povećanje visine na kojoj se avion kreće predstavlja povećanje nivoa zračenja. Međunarodna komisija za zaštitu od zračenja (ICRP) je identifikovala posadu aviona avio kompanija kao grupu koja je više izložena zračenju, poništavajući politiku prema kojoj bilo koji prirodni izvor zračenja ne podliježe propisima. Studije su pokazale da su doze primljenog zračenja za pilote i kabinsko osoblje često veće od onih koje prime radnici izloženi zračenju u strogo regulisanoj nuklearnoj industriji, ali, sve donedavno, malo se pažnje posvećivalo profesionalno izloženoj posadi aviona. Naučnici koriste sofisticiranu opremu koja im omogućava provođenje studija o takvoj izloženosti zračenju, a, u nekim regijama svijeta, oni nastoje pratiti posadu aviona koja je izložena zračenju tokom nekoliko letova. Na vladama, avio kompanijama i posadi aviona ostaje da odrede šta će ova izloženost podrazumijevati za budućnost zračnog transporta i sigurnost posade. Letjelice velike snage koje se kreću na velikim visinama poput Concorde ili Airbus aviona obično lete na 55 000 stopa, a buduće letjelice bi mogle letjeti čak i na većim visinama. Izloženost galaktičkom kosmičkom zračenju se udvostručuje sa svakim povećanjem visine od 6000 stopa. Dok kosmičko zračenje predstavlja mali ili nikakav rizik za putnike koji putuju iz “zadovoljstva”, osobe koje putuju zbog posla, te provedu jednako mnogo sati u avionu kao i njegova posada, bi se mogle smatrati profesionalno izložene zračenju. Prema Federalnoj upravi za civilnu avijaciju SAD-a (FAA), prosječna doza zračenja koja se prenosi kosmičkim i zemaljskim zračenjem iznosi 0,06 mikrosiverta na sat (μSv/h.) Na visini od 35 000 stopa, koja je uobičajena za domaći zračni transport, na primjer iz Jeddaha do Riyadha, stopa doze samog galaktičkog kosmičkog zračenja iznosi 6 μSv/h. | ||
| Ključne riječi (Keywords) | ICRP, kosmičko zračenje, zdravstveni učinci svemirskog zračenja, mutacije DNA, karcinogeneza zračenja i deterministički degenerativni učinci tkiva | ||
RADIATION EFFECTS IN AIRCRAFT AND THE IMPACT ON HUMAN BODY
